Hesaplama
E-ticarette net kâr nasıl hesaplanır?
Kısa cevap
E-ticarette net kâr = Satış bedeli − komisyon − stopaj − kargo bedeli − hizmet ve kampanya kesintileri − ürün alış maliyeti − paketleme ve diğer giderler − net KDV farkı. Pazaryerinin yatırdığı hakediş bu formülün yalnız ilk beş kalemini kapsar; hakediş kâr değildir, kârın hesaplandığı başlangıç noktasıdır.
Formülü kalem kalem açalım
Kâr hesabında hata, çoğunlukla kalemlerin eksikliğinden değil sırasının karışmasından çıkar. Sıra şudur: önce pazaryerinin kestikleri, sonra sizin maliyetiniz, en son KDV.
- Satış bedeli: Müşterinin ödediği, KDV dahil tutar.
- Komisyon: Kategoriye göre değişen, satış bedeli üzerinden kesilen oran. Aynı mağazada kategori değiştikçe değişir.
- Stopaj: Satış bedeli üzerinden kesilen vergi kesintisi. Hakediş dökümünde ayrı satır olarak görünür.
- Kargo bedeli: Anlaşmalı tarifeden hesaplanır ama fatura desiye, ölçüye ve taşıyıcıya göre farklı gelebilir. Tahmin ile fatura arasındaki fark sessiz zarardır.
- Hizmet ve kampanya kesintileri: Reklam, kampanya katılım payı, hızlı teslimat gibi kalemler. Sipariş bazında değil dönem bazında düşebilir.
- Ürün alış maliyeti: KDV hariç alış fiyatı. KDV dahil girilirse kâr olduğundan düşük görünür.
- Paketleme ve diğer giderler: Koli, bant, etiket, işçilik. Birim başına küçük, toplamda belirleyicidir.
- Net KDV farkı: Satıştan tahsil ettiğiniz KDV ile alışta ödediğiniz KDV arasındaki fark. Bu fark devlete gider, cebinizde kalmaz.
Sayısal örnek
Aşağıdaki örnek yalnız yöntemi göstermek içindir; oranlar kategoriye, anlaşmaya ve döneme göre değişir. Kendi rakamlarınızla aynı sırayı izleyin.
Satış bedeli 500 TL (KDV dahil, %20 KDV). KDV hariç satış: 416,67 TL. Komisyon %18 → 90 TL. Stopaj %1 → 5 TL. Kargo 55 TL. Kampanya katılım payı 10 TL. Ürün alış maliyeti (KDV hariç) 210 TL, alış KDV'si 42 TL. Paketleme 6 TL.
Pazaryerinin yatıracağı hakediş: 500 − 90 − 5 − 55 − 10 = 340 TL. Buraya kadar olan kısım çoğu satıcının "kâr" sandığı rakamdır.
Net KDV farkı: tahsil edilen 83,33 TL − indirilecek 42 TL = 41,33 TL (devlete gider). Net kâr: 340 − 210 − 6 − 41,33 = 82,67 TL. Yani 500 TL'lik satıştan elde kalan 82,67 TL, satış bedelinin yaklaşık %16,5'i.
İade net kârı nasıl etkiler?
İade, satışı geri almakla bitmez. Satış geliri silinir ama giden kargo bedeli çoğu durumda sizde kalır, dönüş kargosu eklenir ve ürün yeniden satılabilir durumda değilse alış maliyeti de zarara yazılır.
Pratik sonuç: %10 iade oranı, kârı %10 düşürmez — daha fazla düşürür. Doğru hesap, iade oranını ürün bazında ölçüp kârı iade sonrası rakam üzerinden okumaktır. Yüksek iadeli bir ürün, tablo üzerinde kârlı görünürken gerçekte zarar ettiriyor olabilir.
Sık yapılan dört hata
Aşağıdaki dört hata, kârı olduğundan yüksek gösterir. Dördü birden yapıldığında zarar eden bir ürün tabloda kârlı görünür.
- Hakedişi kâr sanmak: Hakediş, ürün maliyeti ve KDV düşülmeden önceki tutardır.
- Ürün maliyetini KDV dahil girmek: Kârı yapay olarak düşürür, fiyat kararını bozar.
- Kargoyu tarifeden sabit almak: Desi hatası ve ek ücret kuralları faturayı tarifenin üstüne çıkarır.
- İadeyi dönem sonunda toplu düşmek: Ürün bazında hangi ürünün zarar ettirdiği görünmez olur.
Kaç sipariş sonrası elle hesap yetmez?
Belirleyici olan sipariş sayısı değil, ürün ve kanal çeşitliliğidir. Tek kategoride, tek kanalda, sabit desili birkaç ürün satıyorsanız tablo uzun süre iş görür.
Ürün sayısı arttıkça komisyon oranı, desi ve iade oranı ürün başına farklılaşır; kanal eklendiğinde aynı ürün iki farklı kesinti setiyle satılmaya başlar. Bu noktadan sonra ortalama oranla yapılan hesap, ürün bazında doğru cevabı veremez.
Satış Rotası bu hesabı sipariş sipariş yapar: komisyon, stopaj ve hizmet bedelini pazaryerinin hakediş kaydından, kargoyu mümkün olduğunda gelen kargo faturasından okur; siz ürün maliyetini girdiğinizde net kâr ürün ve kanal bazında çıkar.
Sık sorulan sorular
- E-ticarette net kâr formülü nedir?
- Net kâr = Satış bedeli − komisyon − stopaj − kargo − hizmet ve kampanya kesintileri − ürün alış maliyeti − paketleme ve diğer giderler − net KDV farkı.
- Hakediş ile net kâr aynı şey mi?
- Değil. Hakediş, pazaryerinin komisyon, stopaj ve kargo kestikten sonra yatırdığı tutardır. Net kâra ulaşmak için üzerine ürün alış maliyeti, diğer giderler ve net KDV farkı düşülür.
- Ürün maliyetini KDV dahil mi hariç mi girmeliyim?
- KDV hariç girilmelidir. Alışta ödenen KDV indirilecek KDV olarak ayrı hesaplanır; maliyete eklenirse kâr olduğundan düşük görünür ve fiyat kararı bozulur.
- İade oranı kârı ne kadar düşürür?
- İade oranından daha fazla düşürür. Satış geliri silinirken giden kargo bedeli genellikle kalır, dönüş kargosu eklenir ve ürün yeniden satılamıyorsa alış maliyeti de zarara yazılır.
- Minimum satış fiyatımı nasıl belirlerim?
- Hedef kâr oranını belirleyip formülü tersten çalıştırın: ürün maliyeti, beklenen kesintiler ve KDV farkı üzerine hedef kârı ekleyin. Çıkan rakam, altına inildiğinde zarar edilen taban fiyattır.